آلاچیق یک سازه پرکاربرد در طراحی فضای سبز است که به عنوان سایبان مورد استفاده قرار میگیرد. آلاچیق، تارم یا کلاه فرنگی، از تعدادی ستون و سقفی که روی آنها قرار میگیرد تشکیل میشود. میتوان این اجزای اصلی را با عناصر دیگر مثل دیواره و… ترکیب کرد و آلاچیق را به شکلهای متنوعی طراحی و اجرا کرد. طراحی و اجرای آلاچیق در یک فضای باز مثل باغ، حیاط، روف گاردن و…، مکان بسیار مطلوبی برای نشستن و استراحت کردن به وجود میآورد. طراحی و اجرای آلاچیق به شما امکان میدهد بدون اینکه در معرض تابش آفتاب یا بارش باران و… باشید از نشستن در حیاط خانه یا ویلای خود و تماشای آن و همچنین تنفس در هوای تازه لذت ببرید.
آلاچیق یا کلاهفرنگی که در گوشه باغها، پارکها یا باغچهها قرار داده میشود و به عنوان سرپناهی برای نشستن در هوای باز استفاده میشود. این سازهها معمولاً دارای گنبد هستند و اطرافشان باز است. نام فارسی این سازه تارم است که در متون قدیمی بیشتر به صورت طارم نوشته شدهاست ولی امروزه واژه آلاچیق که واژهای ترکمنی است رواج بیشتری دارد. در غرب آلاچیقها بیشتر سده نوزدهم در باغهای افراد ثروتمند دیده میشد و معمولاً در پیرامون آنها گلکاری انجام میشد. امروزه آلاچیقهای چوبی پیشساخته را میتوان از فروشگاههای وسایل باغچه خریداری کرد و در حیاط خانه قرار داد.
چرا در حیاط خانه یا ویلای خود آلاچیق نصب کنیم؟
در طراحی فضای سبز به دو دلیل از آلاچیق استفاده میشود. هرکدام از این دلایل به تنهایی میتواند توجیه مناسبی برای استفاده از آلاچیق باشد.
1. به عنوان سرپناه برای ایجاد یک محیط دلنشین برای نشستن در حیاط: طراحی و اجرای آلاچیق راه مناسبی برای استفاده بهتر و راحتتر از فضای حیاط خانه یا ویلا است. با قرار دادن آلاچیق در حیاط یک فضای نیمه باز ایجاد میشود که امنیت و راحتی فضای بسته و نشاط و سرزندگی فضای باز را به کاربر القا میکند.
2. به عنوان یک عنصر تزئینی و کمک به زیبایی فضا: در طراحی فضای سبز نیز مثل طراحی داخلی یک عنصر به عنوان نقطه کانونی انتخاب میشود و قرارگیری و جهت سایر عناصر به کمک نقطه کانونی تعیین میشود. آلاچیق میتواند این نقش را فضای سبز به عهده بگیرد و طراحی را هدفمند و هماهنگ کند. طراحی و اجرای آلاچیق متناسب با سبک طراحی و چیدمان حیاط یا ویلا، فضا را منسجمتر نشان میدهد.
آلاچیق آماده بخریم یا آلاچیق سفارشی؟
از نظر ساخت دو نوع آلاچیق وجود دارد. آلاچیقهای آماده یا پیش ساخته و آلاچیقهای سفارشی. آلاچیقهای پیش ساخته، آماده نصب هستند و در طرحهای مختلفی وجود دارند. با توجه به سبک و سیاق طراحی حیاط و سبز مورد نظر، میتوان آلاچیق پیش ساخته مناسب را انتخاب کرد. آلاچیقهای پیش ساخته به صورت قطعات پیش ساخته هستند که در محل مورد نظر روی هم سوار میشوند و قابلیت جداسازی و جابهجایی دارند. آلاچیقهای سفارشی برای کسانی مناسب است که میخواهند در طراحی فضای سبز بیشترین تناسب و هماهنگی را داشته باشند. این نوع آلاجیقها به صورت اختصاصی برای یک فضا طراحی و اجرا میشوند و باتوجه به نوع طراحی و شیوه ساخت، ممکن است قابل جداسازی و جابهجایی باشند و یا نباشند. طراحی و اجرای آلاچیق یک کار تخصصی و فنی است و شما باید برای ساخت هر نوع از آلاچیقها از یک طراح کمک بگیرید.
چه موادی برای ساخت و اجرای آلاچیق استفاده می شوند؟
متریالی که در ساخت آلاچیق به کار میروند بسیار متنوع هستند. بهتر است انتخاب متریال مورد استفاده برای ساخت آلاچیق با توجه به آب و هوای منطقه و سبک طراحی محیط انجام شود. مقاومت و استحکام آلاچیق با کیفیت متریال آن ارتباط مستقیم دارد و به همین دلیل متریال باید دقت و وسواس ویژهای انتخاب شود. چوب، فلز، سیمان و بتن، شیشه و… از متریال پرکاربرد در طراحی و اجرای آلاچیق هستند.
چوب متریالی است که از دل طبیعت خارج شده است و با المانهای طبیعی فضای سبز به خوبی ترکیب میشود به همین دلیل یکی از پرکاربردترین متریال در ساخت آلاچیق است. اگر میخواهید از زیبایی آلاچیقهای چوبی در فضای سبز مورد نظر خود استفاده کنید باید از چوبهای مرغوب، مستحکم و مقاوم در برابر نور خورشید استفاده کنید. چوب درختهای سرو، کاج، صدر و توسکا برای ساخت آلاچیق مناسب هستند. آلاچیق چوبی حتما باید برای مقابله با آب و رطوبت تقویت شود.
آلاچیق فلزی مستحکمترین و مقاومترین نوع آلاچیق است. فلز متریال مناسبی برای طراحی سبک مدرن است. آلاچیقهای فلزی را میتوان در طرحهای متفاوت طراحی و اجرا کرد. عمر مفید آلاچیق فلزی بسیار بالا است و مدت زمان زیادی از وجود آن در حیاط خانه یا ویلای خود بهرهمند خواهید بود. برای مقاوم کردن آلاچیق فلزی در برابر آب و رطوبت باید از رنگهای پوششی ضد آب استفاده کنید و احتمال آسیب دیدن فلز به خاطر نفوذ آب را از بین ببرید.
اجرای آلاچیق سیمانی
یکی از متریالی که میتوان با آن آلاچیقهای جذاب و خلاقانهای طراحی و اجرا کرد، سیمان است. سیمان مقاومت بسیار بالایی دارد و متریال کاملا مناسبی برای ساخت آلاچیق فضای باز است. اگر یک آلاچیق دائمی و محکم میخواهید، سیمان بهترین گزینه است. ساخت آلاچیق با استفاده از سیمان تخصص و دانش خاصی لازم دارد. آلاچیق سیمانی سنگین است و برای جابهجایی و نصب یه ماشینآلات مخصوصی نیاز دارد.
آلاچیق شیشه ای
شیشه متریالی است که در طرحهای جدید آلاچیق استفاده میشود. در این نوع آلاچیق سازهای از یک متریال دیگر ساخته میشود و شیشه به عنوان سقف و دیواره استفاده میشود. در ساخت این نوع آلاچیق از شیشه سکوریت، شیشه لمینیت و… که مقاومت بسیار بالایی دارند استفاده میشود. مزیت این آلاچیق این است که دید کاملی از منظره در اختیار کاربران قرار میدهد و محیط دلنشینتری ایجاد میکند. آلاچیقهای شیشهای معمولا با دیواره طراحی میشوند و از ورود گرد و خاک، آلودگی، گرما یا سرما و… جلوگیری میکنند.
آلاچیق ترکیبی
هر کدام از متریال معرفی شده مزایا و معایبی دارند. شما میتوانید با توجه به سلیقه و نیاز خود دو یا چند متریال را برای طراحی و اجرای آلاچیق انتخاب کنید تا آلاچیق با نیازها و خواستههای شما کاملا همخوانی داشته باشد. ترکیب شیشه و فلز، شیشه و چوب، چوب و فلز و… از ترکیبهای پرطرفدار ساخت آلاچیق است.
آلاچیق پارچه ای
آلاچیق پارچهای راحتترین و سریعترین شیوه اجرا را در میان انواع آلاچیق دارد. این نوع آلاچیق به ستون و سازههای از جنس دیگر متریال نیازمند است. پارچههای فایبرگلاس با روکش سیلیکون، پلی استر با روکش PVC5، پلی استر روکش PVC بیشترین استفاده را در ساخت آلاچیقهای پارچهای دارند. این پارچه در برابر آب مقاوم شدهاند و به سرعت خشک میشوند.
انواع آلاچیق از نظر سبک طراحی
طراحی و اجرای آلاچیق با سبکهای مختلفی انجام میشود. سبک مدرن، سبک سنتی، سبک کلاسیک، سبکهایی هستند که این روزها در طراحی آلاچیق استفاده میشوند.
آلاچیق مدرن
سبک مدرن طراحی با سادگی و ظرافت همراه است. طراحی و اجرای آلاچیق با این سبک نیز از همین قانون و اصول پیروی میکند. آلاچیقهای مدرن ساختار مکعبی، منتظم و اشکال راست گوشه دارند. این آلاچیقهای سقفهای مسطح یا کم شیب دارند. تزئینات این آلاچیق مینیمال است. آلاچیقهای مدرن معمولا با متریال فلز، شیشه و یا ترکیب این دو ساخته میشوند.
آلاچیق سنتی
طراحی و اجرای آلاچیق به سبک سنتی هماهنگی زیادی با فضاهای سبزی مثل حیاط دارد. چوب بیشترین استفاده را در طراحی آلاچیق سنتی دارد. این نوع آلاچیق سقف شیبدار یا گنبدی شکل دارد. شبکههای هندسی و منبت کاری تزئینات مخصوص سبک سنتی هستند که در طراحی آلاچیق های سنتی به کار برده می شوند.
آلاچیق کلاسیک
در طراحی و اجرای آلاچیق سبک کلاسیک معمولا از سیمان استفاده میشود. سبک کلاسیک یادآور شکوه و بزرگی معماری رومی است. آلاچیقهای سبک کلاسیک نیز از این قاعده مستثنی نیستند و با ستونهای بزرگ، سرستونهای زینتی، سقفهای گنبدی شکل و تزئینات زیاد طراحی میشوند.